Jishin Hendriks is zenleraar in de traditie van Gesshin Prabhasa Dharma (IZIAE) én ontwikkelingspsycholoog. Ze werkt eigenlijk al heel haar leven lang met kinderen. Prabhasa Dharma Zenji vroeg Jishin om kinderactiviteiten voor de Noorder Poort te ontwikkelen. Vol enthousiasme zegt Jishin: ‘Ik vind het ongelooflijk fascinerend om deze activiteiten met kinderen te mogen doen. Het is voor mij een verrijking. Ik ben er dankbaar voor!'
Prabhasa Dharma Roshi kende Jishin's achtergrond en vroeg haar om activiteiten voor kinderen te ontwikkelen. Met de Zen Family Retreats heeft de Noorder Poort inmiddels naam en faam verworven. De groep gezinnen die aan deze retraites meedoet groeit ieder jaar en Jishin is er blij mee. Jishin: ‘Onze familieretraites zijn erop gericht om kinderen en ouders een aantal gemeenschappelijke ervaringen mee te geven door ze samen bezig te laten zijn, bijvoorbeeld via opdrachtjes. Bijvoorbeeld een toneelstukje maken of een puzzeltocht. Het gaat er niet om dat er één vorm of opvatting van boeddhisme is, vind ik. Wel dat ouders en kinderen met elkaar een weg vinden om met de essentie van het leven in contact te komen. Met de boeddhanatuur dus. Maar ‘boeddhanatuur' is een groot woord. Daar heb je het met kinderen niet over.' Daarbij zijn bomen klimmen, circusje spelen en acrobatiek ook fun voor zenkinderen. En goed voor het sanghagevoel.

Verhaaltjes
De retraites hebben veel weg van sesshins, maar dan wel aangepast aan kinderen en zonder langdurig zitten. De kinderen die er samen met hun ouders komen, variëren in leeftijd van enkele maanden tot een jaar of 13. ‘In de ‘middenjaren' van de puberteit hebben ze geen zin om met hun ouders mee te komen. Ze zijn met andere dingen bezig en dat is heel normaal. Vaak zie ik ze weer terug als ze een jaar of 19 zijn.' Jishin schrijft ook verhaaltjes voor kinderen in het blad Zen, waarover ze veel positieve reacties krijgt. ‘Kinderen vinden ze leuk, maar ik krijg vaak nog meer reacties van ouders. Die vinden de verhalen aansprekend en hebben er veel aan.'

Baby blessing
Bij baby blessing denk je al snel aan ‘dopen'. Niets van waar, want daarmee kun je het echt niet vergelijken. ‘Het is een voornemen van ouders om hun kind in de geest van het boeddhisme op te voeden en te begeleiden, waarbij de baby een blessing ontvangt.'
Geloftes is niet echt iets voor kinderen, vindt Jishin. ‘Vaak zijn ouders met boeddhisme of zen bezig en willen hun kinderen daarvan laten proeven. Soms zijn er kinderen die geloftes willen doen, omdat hun ouders het deden. Maar dat moedigen we niet aan. Voor geloftes vinden we dat ze beter een jaar of 13 moeten zijn, als ze echt heel goed weten wat ze zeggen. Uit de tien geloftes die wij hanteren kiezen we er dan een paar. Het is flauwekul als kinderen van 13 jaar beloven zich niet seksueel te zullen misdragen, want

Aandacht
Kinderen pikken twintig procent op van wat we tegen ze zeggen, zoals ‘snuit je neus, was je handen, eet met mes en vork' en zo meer. ‘Tachtig procent van wat ze leren, komt door hoe we zijn. Verbazingwekkend wat ze allemaal oppikken in de zendo en hoe de sfeer ze meeneemt! In 2007 waren er 50 gezinnen met kinderen bij de retraite. De Noorder Poort is niet groot en we zaten op elkaars lip. Drie kinderen naast elkaar op een matje, maar het ging heel goed. Er viel geen onvertogen woord. Als er eentje praatte, draaide een groter kind zich om en zei ssttt of nam zo'n kleintje op schoot. Dat vinden ouders heel opvallend. Zen biedt kinderen een manier om te leren hoe zij met aandacht kunnen leven. Maar eigenlijk hoef je ze daarover niet zoveel te zeggen, ze pikken het vanzelf op, als de ouders het maar écht leven.'

Nadere informatie:
- Sinds 1998 heeft Jishin een eigen bedrijf, Anaguía. Het houdt zich vooral bezig met bemiddeling (mediation) van ex-partners, of bijna ex-partners met kinderen. Samen met Cees van Leuven heeft zij in 2003 hierover het boek Kind in bemiddeling geschreven.
- Voor meer informatie over Noorder Poort (International Zen Institute of America andEurope): www.zeninstitute.org
- Voor meer informatie over het blad Zen: www.zenklausen.de

Kees Moerbeek